Als de dagen korter worden en de eerste nachtvorst op de loer ligt, is het tijd om je tuin voor te bereiden op de winter. Wat je nu doet, merk je in het voorjaar: planten komen sterker uit de kou, het gazon herstelt sneller en je gereedschap ligt klaar voor gebruik in plaats van te roesten in een hoek van de schuur.
Je hoeft niet alles in één weekend te doen. Verdeel het werk over oktober en november en werk stap voor stap. Hieronder vind je een seizoensgebonden plan dat je kunt aanpassen aan je eigen tuin.
Snoeien: wat wel en wat niet
Niet elke plant wil in de herfst gesnoeid worden. Struiken die in het voorjaar bloeien, zoals forsythia en sering, zetten hun knoppen al in de zomer. Snoei je die nu, dan knip je de bloei van volgend jaar weg. Wacht daarmee tot direct na de bloei.
Zomerbloeiers zoals vlinderstruik en hortensia paniculata kun je beter in het vroege voorjaar terugsnoeien. Laat de uitgebloeide stengels in de winter staan: ze beschermen het hart van de plant tegen vorst en bieden schuilplekken aan insecten. Wat je in de herfst wel kunt doen, is dood, ziek of beschadigd hout verwijderen en uitgegroeide hagen een laatste keer in model brengen voordat het echt koud wordt.
Gebruik altijd scherp en schoon gereedschap. Een rafelige snoeiwond geneest slecht en vormt een ingang voor schimmels.
Blad ruimen met beleid
Bladeren op het gazon wil je niet laten liggen. Ze houden licht en lucht tegen, waardoor het gras gaat vergelen en mos de kans krijgt. Hark of blaas het blad regelmatig van het gras, liefst voordat het nat en plakkerig wordt. Ook van paden en terrassen haal je het blad beter weg, want natte bladeren maken tegels glad.
In borders en onder struiken mag het blad juist blijven liggen. Het vormt een natuurlijke deken die de grond beschermt tegen uitdroging en vorst, en het verteert langzaam tot voeding voor het bodemleven. Heb je meer blad dan je kwijt kunt, maak dan een bladhoop in een rustige hoek van de tuin. Na een jaar heb je prachtige bladaarde, en in de tussentijd kan een egel er zijn winterslaap houden.
Kwetsbare planten beschermen
Planten die niet winterhard zijn, zoals oleander, citrus en olijf in pot, zet je het liefst op een lichte, vorstvrije plek, bijvoorbeeld in een onverwarmde serre of garage met raam. Te warm is ook niet goed, want dan gaan ze doorgroeien en verzwakken ze. Geef in de winter weinig water.
Voor planten die buiten blijven, helpen een paar eenvoudige maatregelen al veel. Op het Klussen Forum vind je bovendien ervaringen van andere tuinliefhebbers als je twijfelt over een specifieke plant of een zelfgemaakte oplossing.
- Wikkel potten in jute of noppenfolie om de wortels tegen bevriezing te beschermen.
- Zet potten op pootjes of latjes zodat overtollig water kan weglopen.
- Leg een laag mulch of stro rond gevoelige vaste planten.
- Bescherm boomvarens en palmen met vliesdoek bij strenge vorst.
Gereedschap schoonmaken en opbergen
Je tuingereedschap gaat jaren mee als je het goed verzorgt voordat het de winter in gaat. Spoel aarde van schoppen, harken en schoffels en laat ze goed drogen. Verwijder roest met een staalborstel en wrijf metalen delen daarna in met een beetje olie. Houten stelen kun je opschuren en behandelen met lijnolie, zodat ze niet uitdrogen of gaan splijten.
Slijp snoeischaren en heggenscharen nu, dan hoef je daar in het voorjaar niet meer aan te denken. Leeg de tuinslang, rol hem op en berg hem vorstvrij op. Ook buitenkranen sluit je af en laat je leeglopen om bevroren leidingen te voorkomen. Bij een benzinemaaier laat je de tank leeglopen of voeg je een brandstofstabilisator toe, en de accu’s van elektrisch gereedschap bewaar je binnen, half opgeladen.
Een laatste ronde door de tuin
Loop aan het eind van het seizoen nog eens bewust door je tuin. Controleer of schuttingen en pergola’s stevig staan voordat de herfststormen komen, maak de dakgoot van je schuur leeg en zet tuinmeubels droog weg of dek ze af. Een vijver bescherm je met een net tegen vallend blad, en hang gerust een voederplek voor vogels op.
Wie de herfst gebruikt om zijn tuin rustig voor te bereiden, begint het voorjaar met een voorsprong. Je planten staan er gezonder bij, je gereedschap ligt klaar en je kunt meteen aan de slag zodra de eerste zonnige dagen zich aandienen.