Een half zakje spinazie dat slap wordt, een restje rijst dat achter in de koelkast verdwijnt, een pak yoghurt dat net over de datum is: bijna iedereen gooit weleens eten weg. Dat is zonde van het eten en van je geld. Met een paar kleine aanpassingen in hoe je boodschappen doet, bewaart en kookt, kun je daar veel aan veranderen.
Hieronder vind je zeven manieren om voedselverspilling thuis te beperken. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk toe te passen. Begin met de tips die het beste bij jouw huishouden passen en bouw het van daaruit op.
1 en 2: kijk eerst, koop daarna
De eerste tip is eenvoudig: open je koelkast, vriezer en voorraadkast voordat je boodschappen gaat doen. Zo zie je wat er nog ligt en wat binnenkort op moet. Plan je maaltijden rond die producten, in plaats van alles opnieuw in te kopen.
De tweede tip sluit daarop aan: maak een boodschappenlijst en houd je eraan. Schrijf per gerecht op wat je nodig hebt en in welke hoeveelheid. Aanbiedingen als ‘twee halen, één betalen’ lijken voordelig, maar alleen als je het extra product ook echt gebruikt. Plan liever drie of vier vaste maaltijden per week en houd een of twee avonden vrij voor restjes of iets uit de vriezer.
3: geef je koelkast een vaste indeling
Veel eten bederft omdat het uit het zicht raakt. Zet producten die snel op moeten vooraan en op ooghoogte, en schuif nieuwe boodschappen naar achteren. Dit principe, eerst op wat er het eerst in kwam, voorkomt dat oudere producten vergeten worden.
Let ook op de temperatuur. Een koelkast werkt het best rond de vier graden. Bewaar groente in de groentelade, maar houd bijvoorbeeld tomaten, bananen en uien buiten de koelkast, omdat ze daar sneller smaak of structuur verliezen. Een doorzichtige bak met het label eerst op helpt om restjes en aangebroken verpakkingen zichtbaar te houden.
4: lees de datum op de juiste manier
Op verpakkingen staan twee soorten data, en het verschil maakt veel uit. Wie ze door elkaar haalt, gooit vaak eten weg dat nog prima te eten is.
Gebruik je zintuigen: kijk, ruik en proef een klein beetje bij producten met een tenminste-houdbaar-totdatum. Twijfel je bij een te-gebruiken-totdatum, dan is weggooien de veilige keuze.
- Te gebruiken tot: dit gaat over veiligheid, bijvoorbeeld bij vers vlees en vis. Na deze datum niet meer eten.
- Ten minste houdbaar tot: dit gaat over kwaliteit. Het product is daarna vaak nog goed.
- Droge producten zoals pasta, rijst en meel blijven meestal lang na de datum bruikbaar.
- Aangebroken verpakkingen gaan sneller achteruit dan de datum doet vermoeden.
5: kook met restjes als uitgangspunt
Restjes zijn geen probleem, maar een begin van een nieuwe maaltijd. Gekookte rijst wordt nasi of een rijstsalade, oud brood wordt wentelteefjes of croutons, en losse groenten passen in soep, een omelet of een ovenschotel. Ook een wrap of quiche is ideaal om kleine hoeveelheden samen te brengen.
Weet je niet goed wat je met een bepaald restje kunt doen, dan kun je inspiratie en antwoorden op kookvragen vinden op vraageenkok.nl, waar allerlei onderwerpen over koken en eten aan bod komen. Vaak brengt één idee je al op weg naar een gerecht waar je zelf niet aan had gedacht.
6: maak van je vriezer een bondgenoot
De vriezer is een van de handigste hulpmiddelen tegen verspilling. Brood, gehakt, geraspte kaas, gekookte bonen en zelfs rijpe bananen kun je prima invriezen. Zie je dat iets bijna op moet en heb je er deze week geen tijd voor, vries het dan in voordat het bederft.
Schrijf op elke bak of zak wat erin zit en wanneer je het hebt ingevroren. Zo voorkom je mysterieuze pakjes die maanden blijven liggen. Vries bij voorkeur in kleine porties in, zodat je alleen ontdooit wat je nodig hebt.
7: kook de juiste hoeveelheid
Veel verspilling ontstaat simpelweg doordat er te veel gekookt wordt. Weeg pasta en rijst af in plaats van op het oog te schenken: zo’n 75 tot 100 gram droge pasta per persoon is meestal genoeg. Schep op in de keuken in plaats van pannen op tafel te zetten, dan blijft er minder over op borden.
Kook je bewust een grotere portie, plan dan meteen in wanneer je het restje eet, bijvoorbeeld als lunch de volgende dag. Wie zo vooruit denkt, ziet het weggooien van eten vanzelf minder worden. Probeer deze week één of twee tips uit en kijk wat het oplevert: vaak merk je het al aan een lichtere afvalbak en een iets lager bedrag op je kassabon.